این بار شانس آوردیم

مهدی زارع- قوع سوانح طبیعی در کشورهای دنیا باعث به وجود آمدن زیان‌های اقتصادی فراوانی می‌شود اما در جوامع مختلف دنیا میزان این خسارات و تلفات آن با توجه به میزان توسعه‌یافتگی، ایمنی سازه‌ها، تراکم جمعیت و آمادگی و آگاهی افراد و جامعه به منظور رعایت نکات ایمنی با یکدیگر تفاوت دارد.
 
اگر چه تمام سعی و تلاش دانشمندان بر این است که زمان و مکان دقیق وقوع زلزله را پیش‌بینی کنند اما این کار هنوز در مرحله تحقیق قرار دارد و وقوع یکباره زلزله بخصوص در جوامعی که اصول ایمنی را رعایت نکرده یا در برابر وقوع این حادثه بی‌توجه هستند مردم و مسئولان آن کشور را غافلگیر می‌کند و به‌دنبال خود نتایج نامطلوبی را دارد.

اما تجربه بین‌المللی نشان می‌دهد علاوه بر رعایت اصول صحیح شهرسازی می‌توان با یادگیری و رعایت نکات ایمنی، آسیب‌هایی که از زلزله ناشی می‌شود را تاحد زیادی کاهش داد. آگاهی افراد از پدیده‌هایی همچون زلزله، میزان خطر زلزله در محل زندگی، برنامه‌ریزی صحیح و ایمنی به‌طور گروهی و در میان اقشار مختلف و بالاخره آمادگی فردی برای انجام اقدامات ضروری و عکس‌العمل مناسب هنگام وقوع زلزله میزان آسیب‌ها را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.
 
اگر چه در کلانشهرهایی مثل، تهران، مشهد، اصفهان، تبریز و... تعداد جمعیت بیش از حد انتظار است اما می‌توان از تجمع بیشتر و پرجمعیت‌تر کردن این شهرها جلوگیری کرد و سازه‌های این شهرها را به‌تدریج با برنامه‌های علمی، مقاوم و پایدار کرد و بافت فرسوده این شهرها را بازسازی کرد. این کار چند سالی است که توسط شهرداری تهران در نقاطی که بافت فرسوده بیشتری دارد در حال انجام است.

اما باید در این نوسازی‌ها در تمام کشور به یک نکته توجه کرد که آن هم سازگاری مردم با سازه‌های تازه تاسیس است چرا که مدرن بودن سازه‌ها اگر بدون توجه به‌ویژگی‌های روانی مردم ساخته شود امکان وجود تلفات وجود دارد و سرمایه‌گذاری‌ها بدون نتیجه می‌ماند. از سوی دیگر در برنامه ایمن‌سازی در برابر زلزله، ایمنی ساختمان‌ها و تمامی بناها از اولویت و اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. چرا که بناها هنگام وقوع زلزله‌های شدید در صورت عدم استحکام و مقاومت لازم آسیب می‌بینند و به ساکنین آنها صدمه جانی وارد می‌شود.

به همین دلیل تعیین محل مناسب برای ساخت بنا (دور از گسل‌های فعال و روی زمینی که مقاومت خاک آن مناسب است) همچنین طراحی صحیح و مقاوم در برابر زلزله توسط مهندسان باصلاحیت، استفاده از مصالح مناسب ساختمانی، ساخت ساختمان با به‌کارگیری کارگران آموزش دیده و نهایتا نظارت بر ساخت و کنترل کیفیت توسط سازمان‌های مسئول و مهندسان ناظر برای ساختمان‌های جدید، تعمیر و مقاوم‌سازی ساختمان‌های موجود، اصول بسیار ضروری برای ساخت بناهای مقاوم در برابر زلزله هستند.
 
در کنار مقاوم‌سازی سازه‌ها، آمادگی ستاد مدیریت بحران و ارگان‌های مرتبط با این ستاد نیز موضوع دیگری است که باید مدنظر قرار بگیرد. اگر چه ستاد مدیریت بحران شهرداری تهران سال‌هاست که به وجود آمده و اقدامات خوبی برای دپوی امکانات مورد نیاز در نقاط مختلف انجام داده اما اقدامات این سازمان در صورتی مفید است که با سایر ارگان‌ها هماهنگی لازم وجود داشته باشد و در هنگام وقوع حوادث تمام سازمان‌ها زیرنظر یک مدیریت واحد به آسیب‌دیدگان امداد‌رسانی کنند، در این صورت است که حتی اگر زلزله‌ای بیشتر از 6 ریشتر هم روی دهد می‌توان امیدوار بود هیچ کشته‌ای بر جای نگذارد، در این صورت است که می‌توان گفت ستاد مدیریت بحران خوب عمل کرده و مقاوم‌سازی نیز به خوبی صورت گرفته است.
 
نکته آخر اینکه رعایت اصول ایمنی در داخل ساختمان‌ها نیز بسیار با اهمیت است. زیرا ممکن است در برخی از زلزله‌های نه چندان شدید ساختمان ویران نشود ولی سقوط، پرتاب و شکستن وسایل داخلی برای ساکنان ایجاد خطر کند. لذا ایمن‌سازی داخل ساختمان‌ها نیز از اصول ایمنی محسوب می‌شود که در عین حال بسیار کم هزینه و آسان است و تاثیر بسزایی در پیشگیری از آسیب‌ها دارد.

/ 0 نظر / 33 بازدید