خلاقيت با تعداد آشپزهايي که در پختن يک غذا شريک هستند نسبت عکس دارد.

Bernice Fitz-Gibbon

به منظور واداشتن کارکنان به خلاقيت، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايد محيطي ايجاد کنند که هر کارمند قادر به ارائه صريح خلاقيت بوده و آزادي عمل داشته باشد تا آن خلاقيت را بدون در نظر گرفتن پيامدهاي سوء احتمالي بيان کند.  چه کسي بهتر از کارگران که روزانه با تجهيزات و عمليات کار مي کنند از آنها آگاهي دارد ؟  اما آخرين باري که ايده هاي آنها را در زمينه راههاي مناسب تر انجام وظيفه و اجراي آن بصورت ايمن تر به منظور بهبود کيفيت يا بهبود ساير جنبه هاي کاري جويا شده ايم کي بوده است ؟

کارکنان شما در صورتيکه خلاقيت آنها تحريک شود، يکی از بهترين منابع خلاقيت و نوآوری در زمينه ی ايمنی، بهداشت، محيط زيست و ساير حوزه های مرتبط هستند. لازم است به همراه توسعه طرح کلي انجام وظايف، يک استراتژي نيز در ارتباط با ماهيت رابطه کارفرما – کارگر براي تحريک کارگران به ارائه ايده ها و خلاقيت ها نيز تعريف شود. کارگران اغلب در زمينه بيان ايده هاي « ريسکی » خود يا بحث درباره مفهوم « آسمان آبي » با مديران خود شکاک اند زيرا از عکس العمل مديران نسبت به کارشان و يا حتي از فکر اينکه « کارفرما ممکن است فکر کند که من احمق هستم » واهمه دارند. بايستي جوي ايجاد شود که کارکنان بدون توجه به دور از ذهن بودن نظرات خود به بيان ايده هايشان بپردازند.

براي مثال فرض کنيد کارگري درباره يک وسيله جديد، ايده خود را به مدير کارخانه بيان مي کند و مدير کارخانه به ايده او مي خندد. احتمال اينکه کارگر ياد شده ايده جديد ديگری به مدير کارخانه يا ساير اعضاء تيم مديريتي ارائه کند چقدر است ؟ به احتمال بسيار بالا  صفر. از طرف ديگر اگر همان کارگر ايده خود را به مدير کارخانه ارائه کند و او چند دقيقه به کارگر گوش کرده و قبل از خداحافظي از کارگر درباره ايده او تشکر کند چه اتفاقي رخ خواهد داد؟ حتي اگر ايده عملي نباشد صرف کمي وقت و مقداري تواضع از طرف مدير کارخانه، کارگر را تشويق خواهد کرد که در آينده ايده هاي ديگري را نيز ارائه کند.

براي ايجاد موفقيت آميز خلاقيت پويا در طيف گسترده اي از کارگران نياز به طرح استراتژيکي است که مي تواند از طرق مختلف شامل کميته هاي ايمني، برنامه هاي تشويقي، سياستهاي باز و ساير مکانيسمهاي ارتباطي توسعه يابد. طرح استراتژيک بايد شامل يک يا چند راه براي جلب ايده هاي خلاق و يک يا چند روش ارائه ی بازخورد به کارگران يا تشويق آنها باشد.

يک راه براي ارتباط باز با کارگران کميته هاي ايمني است. کلاً تمامي شرکتها دارای نوعي از کميته هاي ايمني، کميته هاي ارتباطات، کميته نمايندگان کارگران، يا ساير کميته هاي نمايندگان مي باشد که از طريق آنها کارگران مي توانند ايده هاي خود را براي ارائه در چنين جلساتي به نمايندگان ارائه کنند.

 جلسات ايمني بايد دستور جلسه داشته باشد تا از طريق آن اهداف و نظرات کميته ها بر آورد گردد؛ هر چند که در اين جلسات لازم است براي بحث و ارزيابي ايده ها و پيشنهادات جديد چهارچوب مناسب زماني تعريف گردد.

همچنين کميته هاي ايمني، فرصتهاي استثنايي هستند که از طريق آنها لزوم ارائه ايده ها و خلاقيتهاي کارگران براي مشکلات ايمني و بهداشتي حاضر و موارد مربوط به پيشگيري از ضايعات، بيان مي شود. علاوه بر اين اعضاء يا نمايندگان کميته هاي ايمني بايستي آموزشها و کارآموزي مناسب را ارائه کنند تا از اين طريق ايده هاي کارگران بطور مناسب دريافت شده و به اعضاي کميته منتقل گردد.

اهميت بسيار زيادي دارد که کارگراني که ارائه کننده هاي اصلي ايده ها مي باشند در زمينه هاي ايده هاي ارائه شده بازخورد دريافت کنند. اين امر مي تواند از طريق صورت جلسه ی جلسات کميته هاي ايمني، گزارشهاي فردي، ارتباطات شفاهي از طريق نمايندگان کميته هاي ايمني يا ساير روشها صورت گيرد.

سازمان ها از صندوق پيشنهادات يا صندوق ايده ها استفاده مي کنند که اين امکان را برای کارمندان فراهم آورند که ايده هاي خود را با اطمينان خاطر و بطور خصوصي به مديريت برسانند. اينگونه مکانيسم هاي ارتباطاتي براي بسياري از شرکتها فوق العاده موفقيت آميز بوده است، هرچند که در صورت عدم ارائه بازخوردهای مناسب، صندوقهاي پيشنهادات مي تواند «بيات» و بي اثر شوند.

شرکتهاي ديگر براي به وجود آوردن ايده هاي خلاق از انواع مختلف برنامه هاي انگيزشي استفاده مي کنند. براي مثال، يک شرکت، کارکناني را که ايده اي براي يک محصول جديد ارائه مي کنند و يا ايده فرايندي خاصی را معرفي مي کنند که از آن ايده منافع مادي بدست مي آيد، تشويق مي کند. در شرکتهاي ديگر براي ايده هايي که براي بهبود محيط کار مورد استفاده قرار بگيرند از تشويقهاي مادي يا مشخصي استفاده مي شود.

يکي از ايده هاي خلاق جديد براي تشويق، مشارکت کارگران و گرفتن ايده هاي آنها « سيستم شناسايي خطرات هدف دار[1]» است. اين سيستم يک روش آسان و اثر بخش( به لحاظ هزينه ای) را فراهم مي آورد که از طريق آن کارکنان براي شناسايي خطرات ايمني محيط کار خود آموزش ديده و مکانيسمي به وجود مي آورد که از طريق آن خطر اصلاح مي شود. علاوه بر اين سيستم ياد شده روش ساده اي فراهم مي سازد که از طريق آن کارگران مي توانند ايده هاي خود را بيان کرده و در عرض يک دوره زماني 24 ساعته بازخورد دريافت کنند. اجزاء مهم اين برنامه مشارکت کارکنان و استفاده از نظريات آنها براي بوجود آوردن فعاليتهاي اصلاحي است.

يک روش ديگر که اغلب توصيه شده ولي به ندرت توسط سازمان ها مورد استفاده قرار گرفته است، مکانيسم ديگر به نام سياست واقعی درهاي باز است که از طريق آن، کارمندان مي توانند به بيان نظرات خود در خصوص محيط کارشان بپرداند. در سايه ی چنين سياستی کارمندان می توانند در هر زمان به بخش اداری دپارتمان ايمني و پيشگيري از ضايعات مراجعه کرده و ايده هاي خود را درباره هر موضوعي بيان کنند. بسياري از شرکتها عنوان مي کنند که داراي سياستهاي درهاي باز هستند، اما در واقعيت کارگران اغلب در بيان ايده هاي خود به مديريت واهمه دارند. يک سياست واقعي درهاي باز مي تواند موثرترين و کم هزينه ترين روش در واداشتن کارکنان به خلاقيت باشد. هر چند که اگر سياست درهاي باز بطور اثر بخش مديريت نشود مي تواند منجر به کاهش بهره وري و ايجاد مشکلات متعدد شود.

يک روش اساسي که از طريق آن خلاقيت کارگران قادر به بروز مي باشد، گوش کردن و ايجاد رابطه اثر بخش کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات با کارگران است. گوش کردن اثر بخش به معني برداشتن موانع و محدوديتها و تشويق کارگران و کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات به تمرکز بر روي گفته هاي کارگر و ايده هاي خاص اوست. گوش کردن متمرکز و تکميل مدل ارتباطات به کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات اجازه خواهد داد که تحت هر کدام از برنامه ها يا سيستمهاي فوق، ايده هاي خلاق کارگران خود را تشخيص داده و امکان جوانه زدن و رشد ايده هاي ياد شده را در عمليات آنها فراهم سازد. بخاطر داشته باشيد که بهترين ايده ها توسط افرادي ارائه مي شود که شناخت بهتري از شغل داشته باشند. گرفتن ايده هاي ياد شده و به کارگرفتن آنها جزء وظايف کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات محسوب مي شود!

برگرفته از کتاب:

راه حل هاي خلاقانه در ايمني(ایرج محمدفام)

اولين کسی که در بحث کنترل خود را از دست داده و خشمگين شود، بازنده است.

Japnese Proverb

بخش عمده اي از بودجه اغلب واحدهاي ايمني و پيشگيري از ضايعات صرف خريد تجهيزات حفاظت فردی براي کارکنان، وسايل پزشکي، خدمات حرفه اي و پرداخت حقوق و پاداش به کارکنان مي شود. هر چند که کليه هزينه هاي ياد شده ثابت مي باشد اما اغلب تحت تاثير فاکتورهاي هزينه اي ديگر قرارمي گيرد. علاوه بر اين کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات اغلب با شرايط اضطراري و هزينه هاي پيش بيني نشده مواجه مي شوند که نيازمند توجهات خاص فوری است. در اصل ايمني و پيشگيري از ضايعات مي تواند گران باشد اما روشهايي نيز براي مديريت مناسب اين هزينه ها وجود دارد.

به واسطه ی ارتباط مداوم کسب و کار با تامين کنندگان و خريداران، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات اغلب قادر خواهند بود که بودجه خود را به منظور ارائه خدمات بيشتر به کارگران خود به دست آورند. بخاطر داشته باشيد که کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات قادر به توليد محصول يا هر چيز ديگر نيستند. کارکرد کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات يک کارکرد حفاظتی و تقويتي است. هر چند مهم است که کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات تلاش کنند کليه بودجه خود را برای رسيدن به حداکثر منافع با حداقل هزينه صرف کنند، و به عبارت ديگر براي هر دلار صرف شده بيشترين سود را بدست آورند.

اولين مرحله از «خريد هوشمند[1]» تهيه ليستي از هزينه هاي ثابت موارد جايگزين و ليستي از موارد جديدي است که بايد خريداري شوند. مهم است که کارشناسان ايمنی و کنترل صايعات بطور کامل نيازهاي اختصاصي عمليات و خصوصيات يا محدوديتهاي هر يک از موارد خريد را آناليز کنند. براي مثال يک عمليات ممکن است در طول يکسال نيازمند هزار نوار چسب باشد. آيا نياز به خريد نوارهايي با مارکی خاص است يا مي توان از يک نوار چسب معمول استفاده کرد؟ آيا ابعاد خاصي از نوارها اغلب استفاده بيشتري دارند بطوريکه خريد بسته هاي مختلف با يک هزينه بالاتر مورد نياز نيست؟

کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايد با همکاري اداره ايمني و بهداشت حرفه اي يا هر سازمان دولتي ديگر با توجه به تجهيزات خاص کليه خصوصيات و پارامترها را مشخص کنند( براي مثال: ايرپلاگها، عينکهاي ايمني و غيره ). چنين خصوصياتي بايد براي افرادي که ممکن است دستورات خريد را صادر کرده و يا در تماس با فروشندگان باشند مشخص شود.

هر چند که قبل از صدور دستور، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايد به برقراری ارتباط با فروشندگان ياعرضه کنندگان بپردازند – فروشندگان عمده، يا آنهايي که محصولات خود را به طور حجيم مي فروشند و همچنين فروشندگان محلي يا آنهايي که به طور اضطراري از آنها خريدها صورت مي گيرد. ليست فروشندگان بالقوه برای انواع خاصي از تجهيزات اغلب در اتحاديه هاي مختلف نشر و همچنين انتشاراتي نظير  « Best Safety Directory » موجود است.

دو روش اصلي با در نظر گرفتن خدمات فروشندگان براي استفاده موجود است: (1)خريدهاي يک مرحله اي براي کليه خدمات و تجهيزات و (2) خريدهاي مناقصه اي براي تجهيزات يا خدمات ويژه. هر کدام از روشهاي فوق جنبه هاي مثبت و منفي دارد.

در خريدهاي از نوع يک مرحله اي، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات مي توانند روابط کاري نزديکی با يک يا تعداد محدودي از فروشنگان جهت دريافت کليه خدمات آنها تعريف کنند. فروشندگان با عمليات کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات، کارگران، مديريت، سيستم خريد و ساير جنبه هايي که ممکن است به آن نياز داشته باشند آشنا مي شوند. جنبه منفي روش اين است که در خريدهاي منفرد قيمت ممکن است نسبت به نوع مناقصه اي بالاتر باشد.

 در روش مناقصه اي، هر مورد که براي خريد مناقصه اي اعلام مي شود با قيمت کمتري براي خريد تجهيزات بيان شده، بالاخص اگر تجهيزات يا موارد مورد خريد به صورت کلي باشد. جنبه منفي روش اين است که کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات  با تعداد زيادي از فروشندگان مواجه شده و ممکن است تعريف ارتباطات موجود عملي نباشد.

در هر دو فلسفه مفهوم يا ايده اي که تعريف می شود يک رابطه « برنده – برنده » بين کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات و فروشنده است. مفهوم اصلي، به دست آوردن بهترين ارزش به منظور دريافت تجهيزات و خدمات ضروري براي عمليات است. در اصل خريد تجهيزات ايمني يک فرايند معامله اي است. هر چند که بطور معمول فروشندگان قيمت موارد خاص را ليست مي کنند، اما هميشه تخفيفات مشخصي وجود دارد که فروشندگان به مشتريان خاص يا خريدهاي ويژه مي دهند (براي مثال: خريد زياد). کارشناسان پيشگيري از ضايعات بايستي بدانند که اکثر قيمتهاي تجهيزات و خدمات مرتبط با ايمني و پيشگيري از ضايعات قابل مذاکره بوده و آنها مي توانند در فرآيند مذاکره از فروشنده تخفيفات بيشتر، خدمات اضافي، يا ساير منافع ديگر طلب کنند. براي مثال کارشناس ايمني و کنترل ضايعات در شرکت XYZ  مي خواهد که 5000 عينک ايمني بخرد. او با 25 توليد کننده عينکهاي ايمني مکاتبه کرده و نمونه هاي جهت ارزيابي توسط کارکنان خود طلب مي کند.  از 25 درخواست تنها 20 شرکت نمونه عينکهاي ايمني را براي ارزيابي توسط کارکنان ارائه مي کنند. اين امر  باعث حذف سريع 5 شرکت مي شود که نمونه اي را ارائه نکردند. کارگران، 20 نوع عينک ايمني را ارزيابي کرده و 5 نوع را براي استفاده در کارخانه انتخاب مي کنند. سپس مي توان با 5 شرکت اخير براي تعيين قيمت و ساير خدمات موجود مکاتبه کرد. فروشندگان عينکهاي ايمني معمولاً براي خريدهاي کم، متوسط و بزرگ قيمت هاي مختلفي را پيشنهاد مي کنند. همچنين ممکن است بعضي از فروشندگان موارد ديگري نظير نوارهای ويدئو و ساير مواد آموزشي، خدمات آموزشي در محل، دسته عينک، پل بيني و ساير قطعات يدکي را نيز پيشنهاد کنند. پس از آنکه کليه قيمتها دريافت گرديد کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات مي توانند درباره بهترين ترکيب از محصولات، خدمات وقطعات يدکي تصميم گيري کنند.

بالاخص در حيطه ايمني، بهداشت و محيط زيست و ساير سطوح مرتبط، پيشنهاد خدمات آموزشي از سوی تامين کننده در صورت وقوع خريدهاي نسبتاً زياد تجهيزات ايمني، غير معمول نيست. اگرچه اين خدمات اضافي معمولاً در طول فرايند خريد از طريق کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات درخواست مي شود. براي مثال زمانی که کارشناس ايمنی و کنترل ضايعات نسبت به خريد دستگاه های تنفسي خود تامین (SCBA)  اقدام می کند، فروشنده ممکن است پيشنهاد ارائه آموزشهايي را در محل براي کارکناني که از SCBA استفاده خواهند کرد، ارائه کند. اين مهم است که در صورت وجود اين خدمات، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات آنها را درخواست کنند.

راه ديگري که ممکن است از طريق آن کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بودجه هاي خود را بطور صحيح مصرف کنند خريد مدل يا تجهيزات ايمني سال پيش است که اکنون شيک و مدروز نيستند. تا زماني که تجهيزات ايمني مطابق با ضروريات دولتي خاص بوده و نيازهاي کارگران را برآورده می سازد، کارشناسان مي توانند فولکس واگن را به جای کاديلاک بخرند. حال کارشناس ايمني و کنترل  ضايعات را در نظر بگيريد که به يک تراز سنج صدا نياز دارد. او از طريق تماس با فروشندگان، اطمينان حاصل مي کند که مدلهاي مختلفي از ترازسنج هاي صدا با دامنه قيمت متفاوت در دسترس است. اما اگر کارشناس ايمني و کنترل ضايعات مدل سال پيش را با هزينه ی کمتر درخواست کند، فروشنده اغلب مي تواند خود را با درخواست او تطبيق دهد.

حالت ممکن ديگر درخواست مدل ارزان قيمت[2] از يک قطعه خاص گران قيمت يک دستگاه است. مدلهاي ارزان اغلب براي اهداف نمايشي يا در کنفرانسها مورد استفاده قرار مي گيرد. به اين دليل که مدل ياد شده بسيار کم مورد استفاده دارد، فروشنده اغلب مي تواند چنين تجهيزاتي را با قيمت کمتر به کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بفروشد. اگر شما خواهان خريد آن باشيد.

همچنين هنگام خريد يک محصول خاص با کيفيت قابل توجه، کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات مي توانند از فروشنده بخواهند در صورت امکان موارد ديگر را با همان سطح کيفيت ولي با قيمت کمتر ارائه کند. يا در يک خريد نسبتاً زياد، آيا فروشنده مي تواند چيزهاي اضافي تري را نيز به عنوان تخفيف ارائه کند؟ براي مثال فرض کنيد که يک کارشناس ايمني و کنترل ضايعات مي خواهد کلاههاي ايمني به ارزش 50000 دلار بخرد. او مي تواند از فروشنده تعدادي يراق آلات کلاه ايمنی يا تعداد خاصي محافظ صورت به عنوان تخفيف بخواهد.

در اتخاذ اين گونه تصميمات احتياطات لازم مرتبط با مسئوليتهاي قانوني و حرفه اي براي کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات الزامي خواهد بود. هنگامي که در جريان يک خريد مقدار زيادي پول دست به دست مي شود، احتمال تخلفات قانوني يا تخلف از سياستهاي شرکت براي کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات وجود دارد که ممکن است به فکر منافع شخصي خود باشند. بايستي کليه توان و مهارتهاي معامله گري تنها براي سازمان يا يک برنامه مناسب ايمني و پيشگيري از ضايعات بکار گرفته شود نه براي منافع شخصي.

هدف از انجام معامله رسيدن به شرايطي است که هر دو طرف يعني کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات و فروشنده احساس برد کنند. فروشندگان اغلب با توجه به اصول فروش مقداري انعطاف از خود نشان مي دهند، و کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايستي که از دستيابي به بهترين معامله مطمئن شوند. اين درست نيست که شما بخواهيد سر فروشنده کلاه بگذاريد، يا از هر راهي از او سوء استفاده کنيد. هر چند که کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايد تلاش کنند تا به بهترين حالت ممکن به نفع شرکت يا کارگران معامله کنند. جوينده يابنده است!

برای کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات که يا از طريق دپارتمان های خريد اقدام به خريد کرده و يا دستور خريد را خود صادر مي کنند، اين نکته اهميت حياتي دارد که تمام اطلاعات را در اختيار واحد خريد بگذارند تا آنها را قادر به خريد آگاهانه تجهيزات کنند. کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايد آگاه باشند که عوامل خريد بطور طبيعي مهارت و تجربه لازم را در زمينه خريد تجهيزات و خدمات ايمني را دارا نيستند، بنابراين فراهم آوردن خصوصيات ضروري و الزامات قانوني براي دستورات خريد از وظايف کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات محسوب مي شود. معمولاً فراهم آوردن دامنه قيمتها يا تعداد يا انواع مدلهاي خاص، به عوامل خريد در رسيدن به بهترين قيمت و تجهيزات مناسب کمک مي کند.

در نهايت شناخت الزامات، فروشندگان و داشتن مهارت در هنر معامله گري به شما و برنامه شما در رسيدن به بهترين کيفيت و قيمت ممکن براي خريد کمک خواهد کرد. با اين همه کارشناسان ايمني و کنترل ضايعات بايستي در هنر معامله گري و بکاربردن مهارت در جاهاي لازم آگاهي و دانش کافي را داشته باشند. به خاطر بسپاريد که پولي که شما از طريق معامله گري صرفه جويي مي کنيد مي تواند براي آموزشهاي اضافي، تجهيزات و خدمات براي بهبود ايمني، بهداشت و محيط کارکنان شما مورد استفاده قرار گيرد.